300 schapen moeten vlinders langs het Albertkanaal redden (22/9/17)

In het kader van het LIFE+ project Pays Mosan worden er kleinschalige maaiwerkzaamheden uitgevoerd op de bermen van het Albertkanaal en graast er sinds 1 september een schaapskudde.

Klavertje 4:

Het Agentschap voor Natuur en Bos  en nv De Vlaamse Waterweg voeren momenteel natuurherstel- en beheerwerken uit op de taluds van het Albertkanaal tussen Zutendaal en Kanne. Deze werken zorgen voor een kwaliteitsverbetering en uitbreiding van geschikt leefgebied voor 4 zeldzame dagvlinders: dwergblauwtje, klaverblauwtje, bruin dikkopje en boswitje. Hier vind je nog de belangrijkste populaties voor Vlaanderen terug. Ze worden ook  “klavertje 4” genoemd omdat ze voor hun voortbestaan vooral afhankelijk zijn van klaverplanten op droge graslanden.

Helaas zijn droge graslanden de meest bedreigde biotopen van Europa. Eeuwenlang werden de gebieden begraasd door kuddes schapen en  geiten.   Vanaf begin twintigste eeuw nam dit gebruik fel af, waardoor graslanden en heidegebieden stilaan uit het landschap verdwenen en de biodiversiteit afnam. Om deze te herstellen en de kanaalbermen open te houden keren we terug naar deze eeuwenoude traditie.

Grazen en maaien:

Sinds 24 augustus worden er kleinschalige maaiwerken uitgevoerd. Dit om de belangrijkste voortplantingsplaats van het dwergblauwtje aan de brug van Vroenhoven te herstellen. Op de Rozenweide te Eigenbilzen en Gellik graast er sinds 1 september een kudde van 300 schapen. Deze kudde bestaat uit een mengeling van rassen: Ardense voskoppen, Houtlanders en Mergellanders en kruisingen. Een herder houdt met zijn bordercollies een oogje in het zeil. Door overdag te grazen en ’s nachts hun keutels achter te laten in de nachtweides bovenaan het kanaal zorgen de schapen voor een verarming van de bodem. Zo worden de bermen bloemrijker ten voordele van alle insecten. De houtige opslag, ontstaan na de beheerwerken van deze lente en zomer, zal door de schapen worden opgegeten. In oktober komt er een tweede kudde van 300 schapen bij. Dan kan er tegelijkertijd in noordelijke en zuidelijke richting begraasd worden. Het volledige terrein tussen Bilzen en Gellik wordt voor 21 december begraasd. Verplaatsbare rasters (flexinetten) zullen worden ingezet om de begrazing te sturen. Ook zullen de schapen de houtige opslag aanpakken die terug uitgeschoten is na de maaiwerken van deze lente en zomer

Wie zelf een kijkje wil gaan nemen bij de schaapskudde is welkom aan de Rozenweide tussen 9 en 17 uur. Je kan ook de maaiwerken voor de vlinders gaan bekijken tussen 10.00 en 15.00 uur ten noorden van de brug van Vroenhoven.

 

De werken komen tot stand dankzij het LIFE+ project Pays Mosan waarbij 7 partners uit Wallonië, Vlaanderen en Nederland de handen in elkaar geslagen hebben. Met financiële steun van Europa wordt een mozaïek van bedreigde graslanden en streekeigen soorten hersteld binnen het stroomgebied van de Maas en haar zijrivieren (tussen Andenne en Maastricht).

 

Meer informatie?

Agentschap voor Natuur en Bos: Elfriede Schotsmans,0499/59.31.30

 

 

Life+ Pays Mosan: start van tweede terreinwerken

Sinds 2014 werken de nv De Vlaamse Waterweg en het Agentschap voor Natuur en Bos samen aan het herstel van een corridor van zeldzame kalkgraslanden en matig voedselrijke graslanden langs de bermen van het Albertkanaal. Dit herstel wordt in het door Europa goedgekeurde Life+ project Pays Mosan (LIFE13 NAT/BE/001067) gerealiseerd.

 De eerste terreinwerken worden volgende week afgerond. Nu wordt er de laatste hand gelegd aan de 10 nachtweides voor schapen bovenaan de bermen van het Albertkanaal. Het is de bedoeling dat de schapen overdag op de bermen grazen, en ’s nachts hun mest deponeren in de nachtweides. Zo zorgen ze voor verschraling van de bodem en meer biodiversiteit.

Stevige palen zullen samen met ursusdraad er voor zorgen dat schapen veilig kunnen overnachten.

Op 18 april start er een tweede werf op de kanaaloevers.

Er zal dan een eerste deel van de houtige opslag op de hellende bermen verwijderd worden. Dit werk zal 80 werkdagen duren.

De werf begint onder de hoogspanningsleiding aan de brug van Eigenbilzen, waarna er zuidwaarts wordt gewerkt in de richting van de brug van Veldwezelt.

In de volgende winter zal het tweede deel van de houtige opslag worden verwijderd.

Met een rups- en bandenkraan zal de houtige opslag geknipt en geklepeld worden vanop het tussenbordes van de helling en vanop het jaagpad.

Nadat de opslag verwijderd is, kunnen de terreinen begraasd worden door schapen. Doordat de bodem zal verschralen kunnen de droge kalkgraslanden en matig voedselrijke graslanden zich herstellen. Een mooie afwisseling van bloemrijke, insectenrijke graslanden en struweel zorgt voor een halfopen landschap dat tal van  dieren ten goede komt.

Wie meer wil weten over de uitgevoerde werken en de langs het kanaal levende planten en dieren is van harte welkom op onze fietstocht tijdens de Natura 2000 dag op zondag 21 mei.

De fietstocht start om 14.00 uur aan De brug van Vroenhoven, Maastrichtersteenweg 212, 3770 Riemst.

Het einde is voorzien rond 16.30 uur.

Vergeet wel niet uw eigen fiets mee te brengen.

 

Elfriede Schotsmans

Projectmedewerker Life+ Pays Mosan

 

@vlaamse waterweg www.facebook.com/vlaamsewaterweg

@natuurenbos www.facebook.com/natuurenbos

@heylenbvba www.facebook.com/Heylenbvba-118774638456268/

(bron:  

Kaart: bestek Verwijderen houtige opslag kanaalbermen in het kader van het Life+ project Pays Mosan (LIFE13 NAT/BE/001067), 2017, ANB: Ruben Gybels

Foto’s: Elfriede Schotsmans)

Wat is nieuw bij Natuurmonumenten ?

Akkeren voor natuur

Recent kon Natuurmonumenten in het kader van het LIFE-project Pays Mosan een perceel van zo’n 2,5 hectare verwerven aan de Mergelweg te Maastricht.

Jarenlang is het in agrarisch gebruik geweest. Daardoor is het onnatuurlijk rijk aan voedingsstoffen, en is de structuur van de bodem veranderd. Natuurmonumenten wil de bodem herstellen zodat deze weer geschikt is voor natuurontwikkeling. Door hier nog een aantal jaar mais, graan en klaver  te verbouwen trekken we het teveel aan voedingsstoffen uit de grond, uitmijnen noemen we dat.

Om het bodemleven en de structuur van de bodem te herstellen zaaien we langs de randen een zogenaamd akkerrandmengsel in. Dit mengsel is rijk aan bloemen en kruiden en biedt zo voedsel en leefgebied voor vlinders en andere insecten. Deze insecten zijn op hun beurt weer voedsel voor zangvogels en vleermuizen.

In 2019 wordt aan de hand van bodem- en gewasanalyses bekeken wat het effect is geweest van drie jaar uitmijnen, en hoe het perceel vanaf dan beheerd gaat worden. Vast staat dat het uiteindelijk veranderd in een grasland vol bloemen en kruiden.

Samengevat

kalkgrasland
grasland op zinkhoudende bodem, Trooz

Het LIFE-project Pays mosan is een ambitieus herstelprogramma voor natuurlijke en half-natuurlijke milieus in het bekken van de Maas en haar zijrivieren tussen Andenne en Maastricht.

 

Het project richt zich op zes habitattypes:

 

 

 

Die soortenrijke habitattypes gaan sterk achteruit bij ons en zijn bedreigd omdat ze niet met elkaar verbonden zijn.

Dit LIFE-project richt zich ook op de bescherming van de vleermuizen van onze contreien. Het gaat specifiek om vier soorten: de kleine hoefijzerneus (Rhinolophus hipposideros), de grote hoefijzerneus (Rhinolophus ferrumequinum), de vale vleermuis (Myotis myotis) en de ingekorven vleermuis (Myotis emarginatus). Die soorten brengen de winter door in de talrijke ondergrondse holtes die zich binnen het gebied van het project bevinden. Zij zijn erg gevoelig aan het verdwijnen van kleine bosjes. Die landschapselementen zijn van groot belang voor vleermuizen, wanneer die zich verplaatsen tussen hun verblijfplaats en hun jachtterrein.

plaatsing van een omheining om graasbeheer mogelijk te maken

 

Sinds 2014 en tot 2020 werken de partners van het project aan de bescherming en de verbetering van de habitattypes. Ze waken over een efficiënt beheer van de herstelde milieus en voeren werken uit om het ecologische netwerk te herstellen ten gunste van de vleermuis (uitgraven van poelen, aanplanting van boomgaarden en hagen).

kap van een dennenbos in Logne

De hoofddoelstellingen van die acties zijn:

    • de staat van instandhouding van de 5 gekozen habittypes verbeteren;
    • de ecologische verbondenheid van de open milieus binnen het Natura 2000-netwerk verbeteren;
    • de efficiëntie van de herstel- en beheerswerken verhogen;
    • de staat van instandhouding van de 4 bedreigde vleermuissoorten verbeteren;
    • de uitwisseling van expertise tussen wetenschappelijke partners, NGO's en de overheid in België en Nederland stimuleren.

     

     

    Op socio-economisch vlak levert dit project volgende bijdragen:

     

     

    • lokale tewerkstelling ontwikkelen (rechtstreeks en onrechtstreeks);
    • het aanvaarding/zich eigen maken van de Natura 2000-doelstellingen door de lokale bevolking;
    • opwaardering van de ecosystemische functies van de Natura 2000-gebieden die in het project zitten, vooral als het gaat over landschapskwaliteit en algemeen welzijn.

      Nieuwsbrief

      Heb je interesse in ons project ? Inschrijf je hier om van meer informaties te genieten over de voortuitgang van onze acties

      Uitschrijf van onze nieuwsbrief

      Partners